1. Navlun Nedir?
Navlun, ihracat ürünlerinin bir noktadan diğerine taşınması için taşıma firmalarına ödenen ücrettir.
Denizyolu, karayolu, havayolu veya demiryolu ile yapılan taşımaların her biri için farklı navlun hesaplama yöntemleri vardır.
2. Navlun Bedelini Etkileyen Faktörler
| Faktör | Açıklama |
|---|---|
| Taşıma Türü | Denizyolu genellikle en ucuzdur, havayolu en pahalı |
| Mesafe | Gidilen ülke ve rota uzunluğu |
| Yük Tipi ve Ambalaj | Paletli, dökme, konteynerli taşımalar farklı ücretlendirilir |
| Ağırlık ve Hacim | Hacimsel ağırlık özellikle havayolunda kritiktir |
| Sezon ve Talep Durumu | Yüksek sezonda navlunlar artar |
| Teslim Şekli (Incoterms) | EXW, FOB, CIF vb. teslim şekli kimin neyi ödeyeceğini belirler |
3. Navlun Hesaplama Nasıl Yapılır?
A) Denizyolu Navlun Hesaplaması
- Konteyner Bazlı:
- FCL (Full Container Load): 20’ DC, 40’ HC gibi konteyner bazında sabit fiyat
- Örn: 40’ HC konteyner Çin’den Hamburg’a ≈ 1800–2500 USD
- LCL (Less than Container Load):
- Küçük hacimli gönderilerde m³ veya ton bazlı ücret
- Fiyat: 1 m³ = 35–80 USD (ülkeye göre)
📌 Not: Hacimsel Ağırlık = Uzunluk × Genişlik × Yükseklik (cm) / 1.000.000
B) Karayolu Navlun Hesaplaması
- Genelde palet bazlı ya da araç bazlı (tenteli, frigo vb.) fiyatlandırma
- Örn: İstanbul – Köln arası 33 paletlik komple tır ≈ 2400–2900 EUR
- Parsiyel taşımada palet başı fiyat ≈ 150–300 EUR
C) Havayolu Navlun Hesaplaması
- Genellikle hacimsel ağırlığa göre hesaplanır:
📦 Hacimsel kg = (En × Boy × Yükseklik) cm / 6000 - Gerçek kg ile hacimsel kg kıyaslanır, hangisi büyükse o alınır
- Fiyat: 5 USD/kg – 10 USD/kg (rotaya göre)
4. Navlun Tekliflerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
✅ Teklifin şu bilgileri içermesi gerekir:
- Güzergâh (örn: Mersin – Jebel Ali Port)
- Taşıma şekli (FCL, LCL, Tır, Frigo vs.)
- Transit süre (örn: 21–25 gün)
- Dahil olan masraflar (belge, terminal, yakıt vs.)
- Dahil olmayan masraflar (gümrük vergisi, boşaltma)
- Geçerlilik süresi
🎯 İpucu: Özellikle denizyolu tekliflerinde “detention” ve “demurrage” gibi ekstra maliyetlerin olup olmadığı mutlaka sorulmalı.
5. Lojistik Firması Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
✅ A) Uzmanlık Alanı
- Bazı firmalar sadece denizyolu, bazıları sadece karayolu taşımacılığı yapar.
- Hedef ülkeye sık sevkiyat yapan firmalar tercih edilmeli.
✅ B) Network ve Acente Ağı
- Hedef ülkede acentesi olan firmalar, gümrük ve teslimat süreçlerini daha iyi yönetir.
✅ C) Fiyat Şeffaflığı
- Teklifte saklı ücretler olmamalı (THC, D/O, fuel surcharge gibi)
- Açık ve kalem kalem detay içeren teklif güven verir.
✅ D) Operasyon Hızı
- Mail ve telefonlara dönüş süresi
- Evrak hazırlık süresi
- Gümrük süreçlerine hâkimiyet
✅ E) Referanslar ve Tecrübe
- Sektörünüzde benzer firmalara hizmet verip vermediğini sorun
- Gerekiyorsa yazılı referans talep edin
6. MK Export ile Navlun ve Lojistik Süreçleri Daha Güvenli
MK Export olarak;
- Ürüne ve hedef ülkeye göre en uygun taşıma modelini belirliyoruz
- 3-4 farklı lojistik firmasıyla teklif karşılaştırması yapıyoruz
- Gümrük belgelerinizin taşıma şekline göre doğru hazırlandığından emin oluyoruz
- Ürünlerinizin güvenli, zamanında ve ekonomik şekilde ulaşmasını sağlıyoruz
📦 Lojistik operasyonu sizin değil, bizim yükümüz.
7. Sık Yapılan Hatalar
- Navlunu teklif verirken dahil etmemek
- LCL taşımalarda hacimsel ağırlığı göz ardı etmek
- Sadece en ucuz firmayı seçmek
- Teslim süresi belirtilmemiş navlun teklifine güvenmek
- Nakliyecinin sunduğu Incoterms’ü anlamadan kabul etmek
Sonuç
İhracatta doğru navlun hesabı yapmak, hem müşteri memnuniyeti hem de kar marjınızı korumak için şarttır. Yanlış taşıma modeli ya da bilinçsiz fiyatlandırma; zaman kaybı, maliyet artışı ve hatta müşteri kaybına yol açabilir.
Doğru planlama, doğru partner ve doğru belgelerle lojistik sürecinizi güçlendirin.
MK Export ile sadece ürününüz değil, teslimatınız da emin ellerde.
Kaynaklar:
- FIATA – Freight Transport Handbook
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Lojistik Rehberi
- Maersk, MSC, DHL Global Freight Tarife Listeleri
- World Freight Rate Database
